زیر ذرهبین: گزارش رویترز از تحرکات نظامی آمریکا در نزدیکی ونزوئلا
ترامپ ناوهای جنگی آمریکا با بیش از دو هزار تفنگدار دریایی را به سوی ونزوئلا گسیل داشت.
انتشار این خبر موجی از گمانهزنیهای گسترده را درباره احتمال مداخلهٔ نظامی ایالات متحده در ونزوئلا برانگیخت؛ مداخلهای با هدف بیثباتسازی یا سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، که دولت دونالد ترامپ برای دستیابی به اطلاعات منجر به بازداشت او جایزهای ۵۰ میلیون دلاری تعیین کرده است.
خبرگزاری بریتانیایی «رویترز» نقشی برجسته در دامنزدن به فضای تنش ایفا کرده است؛ فضایی که بر ادعای قریبالوقوع بودن عملیات نظامی آمریکا در خاک ونزوئلا استوار است.
رویکرد این رسانه در مرز عملیات روانی و تبلیغاتی حرکت میکند. رویترز از خلال «افشاگریهای» خود کوشیده است روایتی از تهدید و درگیری علیه ونزوئلا را تقویت کند و در عمل به بازوی رسانهای جناح جمهوریخواهان تندرو بدل شود که رهبری آن را مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، برعهده دارد.
رویترز تلاش کرده است به اطلاعاتی که در سطح نهادی رسمی هنوز هیچ اعتباری ندارد ــــ چرا که پنتاگون هیچ جزئیات مشخصی دربارهٔ ابعاد استقرار نیروها یا اهداف آن ارائه نکرده است ــــ ظاهری معتبر ببخشد؛ اقدامی که در واقع بهسود جریانی خاص در درون دولت ترامپ تمام میشود.
در تاریخ ۱۹ اوت، رویترز گزارش داد که سه ناوشکن آمریکایی ــــ یو.اس.اس. گروِیلی، یو.اس.اس. جیسون دانهام و یو.اس.اس. سمپسون ــــ ظرف ۳۶ ساعت در آبهای نزدیک ونزوئلا مستقر خواهند شد تا شاید به بهانهٔ مقابله با تهدید «کارتلهای مواد مخدر» حملات گزینشی انجام دهند. به گزارش رویترز، این عملیات شامل چهار هزار ملوان و تفنگدار دریایی، هواپیماهای جاسوسی، ناوهای جنگی و یک زیردریایی تهاجمی خواهد بود.
اما تنها چند ساعت پس از انتشار این خبر، شواهدی پدیدار شد که نشان میداد این «افشاگری» فاقد هرگونه پایهٔ واقعی است. بنا به گزارش راستیآزمایی رسانه ونزوئلایی «لا تابلا»، ناوشکن یو.اس.اس. سمپسون در اقیانوس آرام شرقی بود، یو.اس.اس. گروِیلی در خلیج مکزیک فعالیت میکرد و یو.اس.اس. جیسون دانهام بیش از یک ماه بود که در پایگاه دریایی میپورت فلوریدا از رده عملیاتی خارج شده بود.
فاصلهٔ جغرافیایی و الگوی استقرار این ناوها، عملاً امکان هرگونه عملیات یکپارچه علیه ونزوئلا را ناممکن میساخت. ۳۶ ساعت وعدهدادهشده سپری شد و هیچ اتفاقی رخ نداد.
آیا میتوان فرض کرد که رویترز اصول اولیهٔ بررسی و تطبیق منابع را نادیده گرفته است؟ چنین احتمالی بعید به نظر میرسد، زیرا این خبرگزاری میتوانست با یک جستوجوی ساده وضعیت ناوها را روشن کند.
این قصور و چشم پوشی را تنها میتوان با هدفی که از انتشار خبر دنبال میشد و منافعی که در خدمت آن قرار گرفت توضیح داد. هرچند خیلی زود روشن شد که اعزام آن سه ناو اساس درستی نداشته است، اما همین «افشاگری» فضای تنش را تشدید کرد و زمینه را برای تندتر شدن لحن واشنگتن فراهم آورد؛ لحنی که اینبار توسط کارولین لویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، بیان شد
اما زیان از هماکنون وارد شده بود: افکار عمومی درگیر نگرانی شده و شماری از سیاستمداران آمریکایی نیز لحن خود را تندتر کرده بودند.
سپس در ۲۰ اوت، رویترز «افشاگری» دیگری ــــ اینبار با استناد به منابع ناشناس که خود را «مطلع از موضوع» معرفی کرده بودند ــــ منتشر کرد. در این گزارش، از استقرار کشتیهای آبی ـ خاکی ــــ یو.اس.اس. سن آنتونیو، یو.اس.اس. ایووجیما و یو.اس.اس. فورت لادردیل ــــ حامل بیش از چهار هزار سرباز و دو هزار تفنگدار دریایی خبر داده شد. گفته میشد که این ناوها قرار است تا آخر هفته وارد آبهای نزدیک ونزوئلا شوند.
انتشار این خبر بهطوری چشمگیر بر فضای بیثباتی، تردید و نگرانی افزود. اما اندکی بعد روشن شد که ناو ایووجیما برای در امان ماندن از توفان «ارین» به پایگاه دریایی نورفک بازگشته است. به این ترتیب، رویترز بار دیگر به دلیل انتشار اطلاعات تأییدنشده و سیاسیکارانه زیر سؤال رفت.
با این حال، اینبار نکتهای خاص وجود داشت. گذشته از ماجرای ایووجیما، رویترز از همان اطلاعاتی استفاده کرده بود که در بیانیهٔ رسمی وزارت دفاع آمریکا در ۱۸ اوت درباره اعزام «نیروی واکنش سریع» برای انجام «عملیات جهانی» منتشر شده بود.
در آن بیانیه، همان ناوها و همان شمار نیروها ذکر شده بود. اما بر خلاف روایت رویترز، پنتاگون هیچ اشارهای به اهداف جغرافیایی، نظامی، یا سیاسی نکرده بود.
به این ترتیب، رویترز دادههای عمومیای را که هیچ ارتباط مستقیمی با ونزوئلا نداشت، بهعنوان یک «اختصاصی» جا زد و آن را نشانهای از مداخلهٔ قریبالوقوع نظامی جلوه داد تا تنشها را در داخل و خارج ونزوئلا تشدید کند.
در ظاهر، میتوان رویترز را به نقض اصول اولیهٔ روزنامهنگاری متهم کرد. اما نگاهی دقیقتر نشان میدهد که این تحریفها و حذفها تصادفی نبودهاند؛ بلکه به شکلی هدفمند طراحی شده بودند؛ با مقاصدی مشخص و سیاسی، در هماهنگی با تهاجم جناحهای جنگطلب در دولت ترامپ که در پی فراهم کردن زمینه لازم برای تجاوز بودند ــــ چه با مداخلهٔ آشکار نظامی، و چه از راههای دیگر.
منبع: رِزومِن، ۲۴ اوت ۲۰۲۵
https://english.10mehr.com/reuters-reports-on-u-s-military-moves-near-venezuela-draw-scrutiny/
