زورگویی آمریکا در بحران اوکراین؛ تلاشی برای فرافکنی و پیگیری منافع خود
اخیراً، لفاظیها و اقدامات قهری واشنگتن در مورد درگیری روسیه و اوکراین بار دیگر منطق هژمونیک این کشور در مداخله در تصمیمگیریهای مستقل دیگر کشورها را آشکار کرده است. واشنگتن نهتنها تلاش میکند مسؤولیت بحران اوکراین را به دوش کشورهای دیگر بیندازد و فعالیتهای اقتصادی و دیپلماتیک عادی آنها را سیاسی جلوه دهد، بلکه متحدان خود را نیز برای اعمال تحریم تحت فشار قرار میدهد ــــ همه و همه در راستای تأمین منافع خویش. به گزارش روزنامهٔ کییف ایندیپندنت در روز یکشنبه به وقت محلی، کیت کلوگ، فرستادهٔ ویژهٔ ایالات متحده در امور اوکراین، در کنفرانس «استراتژی اروپایی یالتا»، بار دیگر به این درگیری دامن زد و به بدگویی علیه چین و انتقاد از آن پرداخت. او ادعا کرد: «من فکر میکنم اگر چین امروز حمایت خود را از روسیه قطع کند، جنگ فردا تمام میشود.
لوشیانگ، پژوهشگر آکادمی علوم اجتماعی چین، به گلوبال تایمز گفت:« واشنگتن بارها سعی کرده است مسؤولیت بحران اوکراین را به گردن دیگران بیندازد و به آنان را تحت فشار قرار دهد. منطق پشت این رفتار چیزی نیست جز ایجاد تضاد برای سرپوش گذاشتن بر ناکامیهای خود آمریکا.» برای انتقال فشار به بیرون، واشنگتن نهتنها حربهٔ تعرفهها را علیه کشورهای ثالث به کار گرفته، بلکه دستکاری و اجبار متحدان خود را نیز تشدید کرده است. بنا بر گزارش فایننشال تایمز در ۱۰ سپتامبر، آمریکا اتحادیهٔ اروپا را به اعمال تعرفه علیه چین و هند وادار میکرد. همچنین در ۱۲ سپتامبر این روزنامه به نقل از منابع آگاه نوشت که واشنگتن بر اعضای گروه هفت فشار آورده است تا بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه تعرفههایی تا سقف صد درصد وضع کنند؛ اقدامی با هدف کشاندن مسکو به مذاکرات صلح با اوکراین. در حقیقت، بسیاری از کشورهای در حال توسعه صرفاً بر پایهٔ نیازهای اقتصادی به خرید انرژی و تجارت دست میزنند. اما آمریکا چنین همکاریهای عادی اقتصادی را بهطور مغرضانه با «تأمین مالی» روسیه گره میزند. این اقدام نمونهای آشکار از زورگویی یکجانبه و اجبار اقتصادی است؛ رفتاری که نهتنها حقوق کشورها در تصمیمگیری مستقل برای توسعه و همکاری را نادیده میگیرد، بلکه اعتماد و تمایل جنوب جهانی به همکاری را نیز تضعیف میکند. افزون بر آن، این رویکرد قواعد تجارت بینالملل را بهشدت خدشهدار میکند و امنیت و ثبات زنجیرههای صنعتی و تأمین جهانی را به مخاطره میافکند. از قضا، «کریس رایت»، وزیر انرژی ایالات متحده، اخیراً اتحادیه اروپا را فراخوانده است تا خرید نفت و گاز روسیه را متوقف سازد و به جای آن به محصولات انرژی آمریکا روی آورد.
افزون بر این، راهبرد واشنگتن مبنی بر برونسپاری تحریمها و تبدیل متحدان به کارگزاران خود، آنان را در تنگنایی دشوار قرار داده است. به گفتهٔ «لو»، «اجبار یکجانبهٔ آمریکا، اتحادیه اروپا و کشورهای گروه هفت را به وضعیتی کشانده که استقلال سیاستگذاری آنان محدود شده و بارهای اقتصادیشان رو به افزایش است. همزمان، این امر به تشدید تناقضات بینالمللی و پیچیدگی بیشتر بحران دامن میزند».
در حالیکه سیاستمداران آمریکایی نقش بهاصطلاح کشورهای ثالث را برجسته میکنند، از مسؤولیتی که آمریکا و متحدانش در تداوم این مناقشه بر دوش دارند، میگریزند. از زمان آغاز درگیری، واشنگتن کمکهای نظامی هنگفتی ارائه کرده که سودی کلان نصیب فروشندگان تسلیحات آمریکایی ساخته است. حتی با وجود نشانههایی از تغییر در سیاست اوکراین از سوی دولت کنونی آمریکا، واشنگتن همچنان وعده داده است که امنیت کییف را تضمین کند و گزینههای دیگر نظامی را نیز منتفی ندانسته است. بیتردید سیاستهای آمریکا سهمی انکارناپذیر در طولانیتر شدن این جنگ داشته است.
از نخستین روز بروز بحران، چین موضعی عینی و بیطرفانه اتخاذ کرده و همواره بر ضرورت ترویج گفتوگوهای صلح تأکید ورزیده است. «گنگ شوانگ»، معاون نماینده دائم چین در سازمان ملل، اوایل سال جاری در نشست شورای امنیت آشکارا تصریح کرد: «اگر چین واقعاً تجهیزات نظامی در اختیار روسیه گذاشته بود، وضعیت میدان نبرد اکنون چنین نبود». این اظهارات بهروشنی نشان میدهد که چین هیچگونه دخالتی در جنگ نداشته و تمام اتهاماتی مبنی بر اینکه چین موجب طولانیتر شدن جنگ شده، بیاساس است.
در خصوص حلوفصل مناقشهٔ اوکراین، اگر ایالات متحده و برخی کشورهای اروپایی حقیقتاً در پی صلح هستند، کارآمدترین رویکرد نه افزایش تحریمها، نه ارسال سلاح بیشتر، و نه اعمال فشار بر دیگر کشورها، بلکه ارائهٔ راهحلهای عملی دیپلماتیک است که با احترام به حاکمیت و انتخابهای مستقل همهٔ کشورها همراه باشد. تنها با اتکا به مشورت چندجانبه و راهحل سیاسی میتوان مسیری پایدار به سوی صلح منطقهای و ثبات جهانی گشود.
منبع: گلوبال تایمز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵
https://www.globaltimes.cn/page/202509/1343588.shtml