کارشناسان سازمان ملل فرمان اجرایی آمریکا برای اعمال محاصرهٔ سوختی علیه کوبا را محکوم کردند
ژنو ــــ کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل* امروز فرمان اجرایی صادرشده از سوی رئیسجمهور ایالات متحده در ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶ را محکوم کردند؛ فرمانی که با اعلام یک «وضعیت اضطراری» ادعایی، اعمال تعرفههای تجاری بر واردات نفت از کشورهای ثالث به کوبا را مجاز میداند.
کارشناسان گفتند: «فرمان اجرایی ایالات متحده که محاصرهٔ سوختی علیه کوبا را اعمال میکند، نقض جدی حقوق بینالملل و تهدیدی خطیر برای یک نظم بینالمللی دموکراتیک و عادلانه است».
آنها افزودند: «این اقدام شکلی افراطی از اجبار اقتصادی یکجانبه با آثار فراسرزمینی است که از طریق آن، ایالات متحده میکوشد بر دولت مستقل کوبا فشار وارد کند و دولتهای مستقل ثالث را ــــ با تهدید به اقدامات تنبیهی تجاری ــــ به تغییر روابط تجاری قانونیشان وادار سازد».
کارشناسان تأکید کردند که توصیف کوبا بهعنوان «تهدیدی غیرعادی و فوقالعاده» برای امنیت ملی ایالات متحده، و متهمکردن این کشور به حمایت از «گروههای تروریستی فراملی» فاقد اعتبار است و بهنظر میرسد با هدف توجیه استفاده از اختیارات فوقالعاده و قهری طراحی شده باشد. آنها گفتند: «در غیاب مجوز شورای امنیت سازمان ملل، این فرمان اجرایی هیچ مبنایی در امنیت جمعی ندارد و اقدامی یکجانبه است که با حقوق بینالملل ناسازگار است».
کارشناسان گفتند: «بر اساس حقوق بینالملل، هیچ حقی برای اعمال مجازاتهای اقتصادی علیه دولتهای ثالث به دلیل مشارکت در تجارت قانونی با یک کشور مستقل دیگر وجود ندارد».
آنها هشدار دادند که فرمان اجرایی آمریکا بهطور مستقیم اصول برابری حاکمیتی، عدم مداخله و حق تعیین سرنوشت را نقض میکند؛ اصولی که ستونهای اساسی یک نظم بینالمللی دموکراتیک و عادلانهاند، و در بند ۱ مادهٔ ۲ منشور سازمان ملل منعکس شدهاند. این فرمان همچنین چارچوبهای چندجانبهٔ حاکم بر تجارت و امنیت بینالمللی، از جمله سازمان تجارت جهانی، را دور میزند.
کارشناسان گفتند: «یک نظم بینالمللی دموکراتیک با رویههایی که در آن یک دولت مدعی اختیارِ دیکته کردن سیاستهای داخلی و روابط اقتصادی دیگران از طریق تهدید و اجبار میشود، قابل جمع نیست».
آنها نگرانی عمیق خود را از پیامدهای انسانی قابل پیشبینیِ محدود کردن تأمین سوخت برای کوبا از طریق اجبار دولتهای ثالث ابراز کردند: «کوبا پیشاپیش بهدلیل تحریمهای پیشین آمریکا با کمبودهای شدید انرژی روبهرو است؛ خاموشیهایی که در بسیاری از مناطق تا ۲۰ ساعت طول میکشد، بر سردسازی مواد غذایی و دارو اثر میگذارد، و به بروز بحرانهای بهداشت عمومی دامن میزند».
سوخت برای تولید برق، سامانههای آب و فاضلاب، بیمارستانها، حملونقل عمومی و تولید غذا ــــ از جمله آبیاری، برداشت، سردسازی و توزیع مواد غذایی ــــ ضروری و غیرقابل جایگزین است.
کارشناسان گفتند: «مداخله در واردات سوخت میتواند به یک بحران انسانی شدید با پیامدهای زنجیرهای برای خدمات اساسی بینجامد».
آنها یادآور شدند اقداماتی که احتمالاً به کمبود کالاهای اساسی منجر میشوند، میتوانند بهمثابه مجازات جمعیِ غیرنظامیان تلقی شوند و نگرانیهای جدی ذیل حقوق بینالملل حقوق بشر را برانگیزند.
کارشناسان از دولت ایالات متحده خواستند فوراً این فرمان اجرایی را لغو کند و به استفاده از اقدامات اقتصادی فراسرزمینی پایان دهد، و رفتار خود را با حقوق بینالملل منطبق سازد. این فرمان اجرایی آثار نامشروعِ برچسبگذاریِ پیشینِ آمریکا علیه کوبا بهعنوان «دولت حامی تروریسم» را تشدید میکند.
آنها از همهٔ دولتها خواستند از بهرسمیتشناختن یا اجرای اقدامات قهری یکجانبهای که حقوق بینالملل را تضعیف میکند خودداری کنند و همهٔ گامهای مقتضی ــــ از جمله اقدامات دیپلماتیک و چندجانبه ــــ را برای پاسداری از اصول همکاری بینالمللی، برابری حاکمیتی، عدم مداخله، و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بردارند.
کارشناسان گفتند: «عادیسازی اجبار اقتصادی یکجانبه، نظم حقوقی بینالمللی را فرسوده، نهادهای چندجانبه را تضعیف، و رنجی غیرقابل قبول بر جمعیتهای غیرنظامی تحمیل میکند. اقدام جمعی دولتها برای دفاع از یک نظم بینالمللی دموکراتیک و عادلانه ضروری است».
ــــــــــــــــــــــ
* کارشناسان:
ــــ جورج کاتروگالوس، کارشناس مستقل در ترویج یک نظم بینالمللی دموکراتیک و عادلانه
ــــ بن سال، گزارشگر ویژه در ترویج و حمایت از حقوق بشر و آزادیهای بنیادین در مقابله با تروریسم
ــــ مایکل فخری، گزارشگر ویژهٔ حق بر غذا
مشاهدات و توصیههای کشوریِ سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل ــــ از جمله رویههای ویژه، نهادهای معاهداتی و بررسی دورهای جهانی ــــ در «نمایه جهانی حقوق بشر» در دسترس است:
https://uhri.ohchr.org/en/
حقوق بشر سازمان ملل، صفحهٔ کشوری ــــ ایالات متحدهٔ آمریکا:
https://www.ohchr.org/en/countries/united-states-america
برای پرسشها و درخواستهای رسانهای، لطفاً با مارتا فرانکو پارا، کارشناس حقوق بشر، تماس بگیرید: ma***************@**.org
برای پرسشهای رسانهای مربوط به سایر کارشناسان مستقل سازمان ملل،
لطفاً با مایا دروآز (ma**********@**.org) یا دهاریشا ایندراگوپتا (dh******************@**.org) تماس بگیرید.
برای دنبالکردن اخبار مرتبط با کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل در ایکس: @UN_SPExperts.
منبع: سایت کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد، ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶
https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/02/un-experts-condemn-us-executive-order-imposing-fuel-blockade-cuba