«محاصره خفه میکند و بیصدا میکشد»
وزارت امور خارجهٔ کوبا ــ
سخنرانی برونو رودریگز پارییا، وزیر امور خارجهٔ جمهوری کوبا، در مناظرهٔ مجمع عمومی سازمان ملل متحد ذیل دستور کار ۳۸، «ضرورت پایان دادن به محاصره اقتصادی، تجاری و مالی تحمیلشده از سوی ایالات متحده علیه کوبا»
* * *
آقای رئیس،
عالیجنابان،
نمایندگان دائم،
نمایندگان محترم،
دولت ایالات متحده علیه کوبا در حال پیشبرد یک جنگ چندبعدی و نامتعارف است که نزدیک به هفت دهه ادامه داشته و در هفت ماه گذشته بیرحمانهتر و خشنتر شده است.
اکنون، محاصرهٔ انرژی نیز به آن افزوده شده است؛ محاصرهای که معادل یک محاصرهٔ دریایی است و خود یک اقدام جنگی محسوب میشود. از دسترسی کوبا به تأمین سوخت، چه تجاری و چه بشردوستانه، از طریق تهدیدهای مستقیم، اقدامات قهری یکجانبه، و حتی آزار و ارعاب نفتکشها توسط نیروهای دریایی ایالات متحده، جلوگیری میشود.
از بالاترین سطوح دولت ایالات متحده بارها تهدید به تجاوز نظامی مطرح شده است و منابع علنی از گزینهها و آمادگیهای جنگی سخن میگویند.
علاوه بر محاصرهٔ اقتصادی، تجاری و مالی، اقدامات بیسابقه و بهشدت فرا ـ مرزی نیز در حال اجرا است، از جمله استفاده از تحریمهای ثانویه که در راستای طرح شوم ایجاد یک بحران انسانی در کوبا و بیثباتسازی کامل کشور است؛ طرحی که زمینه را برای صدور فرمان ریاستجمهوری جهت یک مداخلهٔ نظامی امپریالیستی فراهم میکند یا آن را تحمیل مینماید؛ مداخلهای که به حمام خون و تلفات بیشمار کوباییها و آمریکاییها خواهد انجامید.
هنگامی که از شخص رئیسجمهور دونالد ترامپ پرسیده شد که آیا فشار اقتصادی علیه کوبا همچنان تشدید خواهد شد یا نه، او شخصاً پاسخ داد، و نقل قول میکنم: «فکر نمیکنم فشار خیلی بیشتری بتوان وارد کرد، مگر اینکه وارد شویم و آنجا را ویران کنیم».
در ماههای اخیر، خسارات انسانی واردشده به مردم ما چندین برابر شده است؛ با وخامت کیفیت زندگی، کاهش منابع معیشتی، محدود شدن فرصتهای رشد فردی، خانوادگی، و اجتماعی، و نقض گسترده، آشکار، و نظاممند کلیّت حقوق بشر یک ملت، در قالب یک مجازات جمعی.
تمام این مسائل از اهمیت و فوریت بالایی برخوردارند و نهتنها شایسته توجه، بلکه مستحق روشنترین موضعگیری از سوی سازمان ملل متحد و جهانیترین و نمایندهترین رکن آن، یعنی مجمع عمومی، بر اساس مأموریت آن برای حفظ صلح و امنیت بینالمللی و تضمین بهرهمندی از حقوق بشر هستند.
خانوادههای کوبایی، بهویژه کودکان، جوانان، و مادران، رنج خاموشیها و قطع طولانیمدت و طاقتفرسای برق را با تمام وجود احساس میکنند. بسیاری از اوقات، هنگامی که برق وجود ندارد، آب آشامیدنی نیز وجود ندارد. آنان اضطراب نداشتن دارو برای یک بیمار را میشناسند. آنان از کمبود مواد غذایی یا قیمتهای بالای کالاهای اساسی در رنج هستند.
نرخ مرگومیر نوزادان که ۴٫۰ در هر هزار تولد زنده بود، به ۹٫۹ افزایش یافته است. این بدان معنا است که ۱٬۷۸۰ نوزاد تازهمتولدشده، که در شرایطی دیگر و با دسترسی به تجهیزات، دستگاهها، و درمانهای مناسب، میتوانستند زنده بمانند، جان خود را از دست دادهاند.
تعداد افرادی که در کشور بر اثر سرطان جان میبازند، بهطور چشمگیری افزایش یافته است. در مورد کودکان و نوجوانان، نرخ بقا از ۸۵ درصد به ۶۵ درصد کاهش یافته است. این روند با سختترین دورههای محاصرهٔ آمریکا همزمان بوده است.
محاصره خفه میکند و بیصدا میکشد. رسیدگی به این جنایت بیرحمانه نیز مسؤولیتی است که بر عهدهٔ سازمان ملل متحد قرار دارد.
دولت ایالات متحده، و بهویژه وزارت امور خارجهٔ آن، این دروغ را ترویج میکند که محاصره متوجه مردم کوبا نیست، بلکه فقط علیه دولت است. از مردم کوبا بپرسید که آیا از محاصره رنج میبرند یا نه. حتی از دیپلماتها، خبرنگاران و دیگر خارجیهایی که در کوبا زندگی میکنند نیز بپرسید.
ما شاهد بودیم که نمایندهٔ ایالات متحده، با سوءاستفاده از آییننامه، مداخلهای شرمآور انجام داد. او به هیچیک از مسائلی که من مطرح کردم نپرداخت.
این موضوع تعجبآور نیست، زیرا او نماینده دولتی است که مسؤول بمبارانهای هستهای هیروشیما و ناگازاکی است؛ دولتی که مسؤول دهها مداخلهٔ نظامی بوده و از بیرحمترین دیکتاتوریهای نظامی در آمریکای لاتین و دیگر مناطق جهان حمایت کرده است.
این همان دولتی است که در نسلکشی در حال وقوع در غزه همدست است، در سرکوب استادان و دانشجویان معترض در دانشگاهها نقش دارد، مسؤول نظامیسازی شهرها برای اهداف سیاسی، سرکوب خشونتآمیز مهاجران، تعقیب پلیسی آنان و جدا کردن کودکان خردسال از خانوادههایشان است.
این نیز تعجبآور نیست، زیرا این نماینده، نمایندهٔ دولتی است که مسؤول دهها قتل فراقضایی در اقیانوسهای آرام، اطلس، و دریای کارائیب، تحت بهانهٔ مبارزه با جرایم بینالمللی اثباتنشده، بوده است.
این همان مقاماتی هستند که مسؤول خشونت پلیس علیه معترضان در این کشور و افزایش چشمگیر مرگومیر در بازداشت هستند.
او نمایندهٔ دولتی است که مسؤول وجود نظامی مبتنی بر تبعیض نژادی است که اقلیتها، بهویژه آفریقاییتباران و اسپانیاییتبارها، را بهشدت مورد تبعیض قرار میدهد؛ در کشوری که بزرگترین جمعیت زندانی جهان را دارد، و نظام عدالت کیفری و زندانهای آن بر پایه تبعیض نژادی بنا شده است.
او همچنین نمایندهٔ دولتی است که برای انجام کار برابر، به زنان دستمزدی کمتر پرداخت میکند.
از نقض آییننامهٔ این مجمع شگفتزده شدم و از اینکه مجبور شدم پیش از آن که مجمع با برگزاری این مناظره موافقت کند، به آن سخنرانی گوش دهم.
نمیدانم آیا بار دیگر از ایالات متحده سخنرانی دیگری خواهیم شنید یا نه؛ کشوری که، جالب آنکه، نخستین کشوری بود که برای سخن گفتن ثبتنام کرد، در حالی که همین کشور به برگزاری این مناظره اعتراض کرده بود.
ریاکاری هیأت نمایندگی ایالات متحده در این تالار، اساسی و بنیادین است. آنان سخنرانی مفصلی سرشار از دروغهای کهنه ارائه کردند تا حق مجمع برای بررسی دقیق همین موضوعات را سانسور کنند.
کسی که با سوءاستفاده از آییننامه، تنها چند دقیقه پیش از آغاز یا حتی در جریان این مناظره، اتهاماتی ماهوی اما افتراآمیز مطرح کرد، از همان اقدام بهعنوان توجیهی برای جلوگیری از برگزاری این مناظره استفاده میکرد.
آنها تلاش داشتند حق مجمع عمومی برای پرداختن به همین موضوع را نقض کنند. آنان میخواستند نوعی سانسور اعمال کنند؛ کاری که شاید در یک اردوگاه نیروهای کلاهسبز امکانپذیر باشد، اما نه در این تالار بزرگ.
نمیدانم آیا در ادامهٔ این نشست بار دیگر استدلال فرسودهٔ دولت ایالات متحده را خواهیم شنید یا نه؛ اینکه محاصرهٔ سوخت علیه کوبا وجود ندارد، اینکه محاصره صرفاً بهانهای است که دولت کوبا برای مشکلات خود مطرح میکند، و اینکه ایالات متحده فقط از حق خود برای تجارت نکردن با کوبا و اعمال یک تحریم دوجانبه ساده استفاده میکند.
این یک مغالطه است که با کوچکترین بررسی نیز دوام نمیآورد؛ مغالطهای که با اقدامات خود دولت ایالات متحده در قبال کوبا و نیز در قبال تمامی کشورهایی که شما نمایندگی آنها را برعهده دارید، در تناقض است. این دروغی است که هیچکس آن را باور نمیکند، مگر همان نمایندهای که سخن گفت ــــ البته اگر اندکی اطلاع یا شرافت داشته باشد، که احتمالاً فاقد هر دو است.
خسارات ناشی از محاصره ــــ و اکنون ارقام جدیدی ارائه میکنم ــــ در فاصلهٔ اول مارس ۲۰۲۵ تا ۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، بر اساس قیمتهای جاری، به رقم بیسابقهٔ ۸ میلیارد و ۸۳ میلیون دلار رسیده است؛ یعنی ۷ درصد بیشتر از سال پیش. مجموع خسارات انباشته از آغاز اِعمال این محاصره تاکنون، بر اساس قیمتهای جاری، به ۱۷۸٫۷ میلیارد دلار رسیده است.
البته این ارقام شامل آثار فوقالعاده شدید محاصرهٔ کامل تأمین سوخت برای کوبا، که از ماه فوریه آغاز شد، نمیشود.
این خسارات، عمدتاً نتیجهٔ اقدامات قهری فرا ـ مرزی هستند که قواعد حقوق بینالملل، تجارت بینالمللی، و آزادی کشتیرانی را نقض میکنند، و همچنین حقوق حاکمیتی دولتهای مستقل، که شما نمایندگان آنها هستید، را در تصمیمگیری برای برقراری روابط با کوبا بر اساس منافع و قوانین خودشان، زیر پا میگذارند.
علاوه بر محاصرهٔ بیرحمانهٔ انرژی، در طول سال اقدامات دیگری نیز با همان هدف اعمال شدهاند: وادار کردن دولتهای مستقل به تبعیت از ممنوعیتهای نامشروعی که ایالات متحده بر تجارت با کوبا تحمیل کرده است.
دولت ایالات متحده، دولتهای مستقل، شهروندان، و شرکتها را مجبور میکند روابط خود را با کوبا قطع کنند؛ نه بهدلیل منافع خودشان، نه بهعلت زیانهای تجاری، و نه حتی بر اساس دستور دولتهای خودشان، بلکه بنا به خواست یک حکومت خارجی ــــ در این مورد، ایالات متحده ــــ که ظاهراً هیچ صلاحیت یا اختیاری بر فعالیتهای شهروندان و شرکتهای دیگر کشورها در خارج از مرزهای خود ندارد.
کوبا، بهعنوان کشوری آزاد، مستقل، و دارای حاکمیت، تلاش برای دیکته کردن از سوی کشوری دیگر دربارهٔ نوع حکومت، الگوی اقتصادی، و روابط خارجیای را که ملت ما باید در پیش بگیرد، رد میکند.
احتمالاً اگر هیأت نمایندگی ایالات متحده تصمیم بگیرد بار دیگر سخن بگوید، بار دیگر همان استدلالهای دروغین را که دولت ایالات متحده معمولاً برای توجیه این جنایت نسلکشی مطرح میکند، و نمایندهٔ آن نیز پیشتر با ما در میان گذاشت، خواهیم شنید.
او، بهعنوان مدرک، به آمار صادرات گزینشی و بهشدت کنترلشدهٔ آمریکا به کوبا اشاره خواهد کرد؛ صادراتی که وابسته به مجوزها یا پروانههای صادرشده از سوی دولت ایالات متحده است، در نقض آشکار قواعد پذیرفتهشدهٔ جهانی دربارهٔ تجارت و آزادی کشتیرانی، و اکنون نیز تقریباً منحصراً به بخش خصوصی محدود شده است؛ بخشی که خود نیز در روابط اقتصادی با طرفهای آمریکایی با محدودیتهای فراوان مواجه است.
این صادرات هیچ کمکی به حل مشکلات اصلیای که موجب کمبودها و رنج مردم ما شدهاند، نمیکند. آنها هیچ نقشی در بازسازی ظرفیت تولید برق ما یا تأمین آب آشامیدنی ندارند ــــ زیرا دولت ایالات متحده اجازه آن را نمیدهد.
دولت ایالات متحده اجازهٔ صادراتی را که بتواند به توسعهٔ حملونقل عمومی، تضمین خدمات بیمارستانی، بهبود آموزش، یا حتی تأمین مواد غذایی برای آسیبپذیرترین اقشار جامعه کمک کند، نمیدهد.
نمایندهٔ ایالات متحده اشاره نکرد که دولت آن کشور چند هفته پیش پیشنهادی برای کمکهای بشردوستانه ارائه کرد که دولت کوبا بلافاصله آن را پذیرفت، اما این کمکها به دلایل سیاسی به تأخیر افتاده و محدود شدهاند.
او همچنین اشارهای نکرد که هیأت نمایندگی ایالات متحده در برنامه جهانی غذا، در رأیگیری مربوط به تلاش برای جلوگیری از اجرای برنامه کمک غذایی ۱۱۶ میلیون دلاری برای کوبا، کاملاً منزوی شد.
هیأت نمایندگی ایالات متحده بارها بهعنوان توجیه ادعا میکند که گویا دولت کوبا ناتوان است.
هر فرد حاضر در این مجمع ممکن است بهدرستی این پرسش را مطرح کند که چگونه میتوان مشکلاتی را که نمایندهٔ محترم ایالات متحده به آنها اشاره کرد، به دولت کشوری نسبت داد که تحت یک محاصرهٔ نسلکشانه از سوی همان دولت او قرار دارد؛ کشوری که نزدیک به هفتاد سال این تجاوز اقتصادی را تحمل کرده و با وجود همه سختیها، برنامهای گسترده در حوزهٔ توسعهٔ اجتماعی و انسانی ایجاد کرده است.
چگونه میتوان دولت کوبا را مسؤول پیامدهای محرومیت کامل از سوخت و دیگر اقلام ضروری دانست که طی هفت ماه گذشته به اجرا درآمده است؟ چگونه میتوان نادیده گرفت که با وجود همه اینها، کوبا همچنان ثبات خود را حفظ کرده، هیچ بحران انسانی گستردهای در آن بهوجود نیامده، و ارادهٔ این ملت برای دفاع از خود نه تضعیف شده و نه تضعیف خواهد شد؟
ما از همبستگی جمعی، مشارکت، و تلاش همگان، بهویژه زنان و جوانان در جوامع محلی، در جستوجوی راهحلها، و نیز از کار فشرده و خستگیناپذیر حزب، دولت، حکومت، ارگانهای محلی قدرت مردمی، نمایندگان مردم، و سازمانهای جامعهٔ مدنی، دلگرم و امیدوار هستیم.
تحولات عمیق اخیر، و کاملاً حاکمیتی اقتصادی و اجتماعی، که توسط مجلس ملی قدرت مردمی ما برای تطبیق الگوی سوسیالیستی کوبا با واقعیتهای دشوار امروز، از جمله تجاوز وحشیانه و فزایندهٔ ایالات متحده، به تصویب رسیده است، در مردم ما امید میآفریند.
ما از حمایت و همکاری گستردهٔ بینالمللیِ دولتهای متعدد، پارلمانها، نیروهای سیاسی، سازمانها، جنبشهای همبستگی، و انجمنهای کوباییان مقیم خارج از کشور سپاسگزاریم.
خصومتها و تهدیدهایی که کوبا امروز با آنها روبهرو است، بخشی از زنجیرهای نگرانکننده از نقض مکرر حقوق بینالملل، و مقدمهای بر آن چیزی است که فردا ممکن است برای هر کشور دیگری رخ دهد.
ما باید در این مجمع از خود بپرسیم که آیا این همان نظم جهانی جدیدی است که بهسوی آن در حرکت هستیم؟ باید بررسی کنیم که آیا این نظم ادعایی با اصول و اهداف این سازمان سازگار خواهد بود؟ آیا این همان مسیری است که صلح و امنیت بینالمللی را حفظ خواهد کرد، تفاهم میان دولتهای دارای حاکمیت برابر را ترویج خواهد داد، و همکاری، تجارت، توسعه، و احترام به حقوق بشر را تقویت خواهد کرد؟
ضروری است که از تبدیل شدن این رفتار مبتنی بر سلطه، غارت، اشغال، سلب مالکیت، و جنگ شناختی به بخشی از نظمی بینالمللی که حتی از نظم دهههای اخیر نیز بدتر باشد، جلوگیری شود.
ضروری است که از ارزشهای بنیانی سازمان ملل متحد، حقوق بینالملل، و منشور ملل متحد دفاع شود، و وعدهٔ نجات نسلهای کنونی و آینده از بلای جنگ پاس داشته شود.
گفتوگوهای دوجانبهٔ دیپلماتیکی وجود دارد که از سوی دولت ایالات متحده پیشنهاد شده و کوبا نیز مطابق با سنت و اصول سیاست خارجی خود، با هدفی صادقانه و سازنده برای یافتن راهحلهایی برای اختلافات دوجانبه، آنها را پذیرفته است.
با این حال، این گفتوگوها هیچ پیشرفتی نشان نمیدهند، و اگر کسانی که این مذاکرات را در واشنگتن هدایت میکنند انتظار داشته باشند با کوبا همچون دشمنی شکستخورده یا سرزمینی تسخیرشده، یا همچون یک مستعمره یا قلمرویی که ایالات متحده بر آن صلاحیت و اقتدار دارد، رفتار کنند، بعید است که پیشرفتی حاصل شود.
دادهها تأیید میکنند که این رفتار تهاجمی نمایندهٔ منافع اکثریت شهروندان ایالات متحده نیست. بر اساس پژوهشی که دیروز تکمیل شد، ۹۸٫۳ درصد از مطالب و دیدگاههای منتشرشده در شبکههای اجتماعی ایالات متحده از محاصرهٔ انرژی، محاصرهٔ اقتصادی، یا هرگونه تجاوز علیه کوبا حمایت نمیکنند.
این سیاست نسلکشانه و جنایتکارانه ناشی از امیال ضدکوبایی و انتقامجویانهٔ بخشی کوچک اما قدرتمند و بانفوذ است که عمدتاً در جنوب فلوریدا متمرکز شده و توانسته است نظام سیاسی ایالات متحده را دستکاری کرده و بر اقدامات دولت کنونی تأثیر بگذارد.
نمیدانم آیا هیأت نمایندگی ایالات متحده در دقایق آینده بار دیگر آن استدلال مضحک ــــ این ادعا که کوبا تهدیدی برای امنیت ملی بزرگترین قدرت نظامی و هستهای جهان است؛ قدرتی متجاوز، غارتگر و مصمم به تحمیل صلح از طریق زور ــــ را تکرار خواهد کرد یا نه.
هیچ بیانیهای از سوی دولت کوبا، هیچ مدرکی، و حتی کوچکترین نشانهای وجود ندارد که نشان دهد کوبا قصد داشته است ایالات متحده را تهدید کند. هیچ فعالیتی را نمیتوان در کوبا شناسایی کرد که امنیت ملی، رفاه شهروندان، یا رقابتپذیری اقتصادی آن همسایهٔ قدرتمند را بهخطر انداخته باشد.
کوبا تهدید نیست. محاصره تهدید است. کشوری که مورد تهدید قرار گرفته، کوبا است.
اما ما ملتی متعهد و مدافع صلح، حقوق بینالملل، چندجانبهگرایی، حقیقت، و عدالت هستیم.
ملتی که بیش از ۱۵۰ سال برای آزادی و استقلال خود مبارزه کرده، و با ایستادگی در برابر همهٔ حملات، صفحاتی پرافتخار از تاریخ را رقم زده است، از استقلال و حاکمیت خود به هر قیمتی دفاع خواهد کرد.
در صدمین سالگرد تولد رهبر تاریخی انقلاب کوبا، فرمانده کل فیدل کاسترو روس، وفادار به میراث او، تصمیم مردم کوبا همواره این خواهد بود: میهن یا مرگ.
ما پیروز خواهیم شد.
منبع: گرانما.، ۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶
https://en.granma.cu/mundo/2026-07-08/the-blockade-suffocates-and-kills-silently