داستان داخلی ارتباط روسیه، ایران و هند

G7 از پیشرفت پویای نظم چندقطبی که با کریدور حمل و نقل بین المللی شمال – جنوب (INSTC) به رهبری روسیه و پروژه یک کمربند و جاده (BRI) به رهبری چین تجسم یافته است، شگفت زده شده است. و این در حالی است که بندر استراتژیک ایران چابهار نیز قرار است نقشی دگرگون کننده ایفا کند. 
در باره بیانیه  هفت قدرت اقتصادی(G7) در هیروشیما اشتباه نکنید.
صحنه: شهری در مستعمره نئو ژاپن که 78 سال پیش و بدون هیچ بهانه ای توسط ایالات متحده آمریکا بمباران اتمی شد.
پیام:  G7، در واقعG9 (دو ایوروکرات غیر منتخب بدان افزوده شده) اعلام جنگ – ترکیبی و غیره – علیه بریکس پلاس BRICS+، که 25 کشور را در لیست انتظار برای پیوستن دارد.
هدف استراتژیک G7 شکست روسیه و به دنبال آن انقیاد چین است. برای G7/G9، این قدرت‌های واقعی، «تهدید اصلی جهانی» برای «آزادی و دموکراسی» هستند.
نکته اصلی این است که جنوب جهانی باید فرمان بردار باشد – و گر نه. اسمش را ریمیکس اوایل دهه 2000 بگذارید: “یا با ما هستی یا علیه ما.”
در همین حال، در دنیای واقعی – دنیای اقتصادهای مولد – در حالی که کاروان های جاده ابریشم جدید به راه افتاده اند، سگ های جنگ پارس می کنند.
راه‌های کلیدی ابریشم جدید برای ظهور جهانی چند قطبی، طرح های بلندپروازانه و چند تریلیون دلاری کمربند و جاده چین (BRI) و کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال جنوب (INSTC) روسیه-ایران-هند است. این راههای کلیدی به طور موازی توسعه یافته اند و ممکن است در برخی اوقات همپوشانی هم داشته باشند.آنچه مشخص می باشد این است که  G7/G9، برای تضعیف آن،  به هر کار ممکن دست خواهد زد.
 

همه چیز درباره چابهار
قرارداد اخیر 1.6 میلیارد دلاری ایران و روسیه برای ساخت راه آهن رشت – آستارا به طول 162 کیلومتر، در کریدور شمال-جنوب،  یک تغییر دهنده بازی است. مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی ایران و ویالی ساولیف وزیر حمل و نقل روسیه، در تهران در حضور ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران و ولادیمیر پوتین رئیس جمهور فدراسیون روسیه که به صورت ویدئو کنفرانس شرکت داشتند، این قرارداد را امضا کردند. آن را پیوند «نگاه به شرق» ایران با روسیه«شرق محور» می نامند. در حال حاضر هر دوی این ها سیاست های رسمی این دو کشورمی باشد.
رشت به دریای خزر نزدیک است. آستارا در مرز آذربایجان قرار دارد. اتصال آنها با توافق روسیه-ایران-آذربایجان در حمل و نقل ریلی و محموله خواهد بود که کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب INSTC را به عنوان یک کریدور کلیدی بین آسیای جنوبی و شمال اروپا استحکام می بخشد.
کریدور چندوجهی شمال – جنوب از طریق سه مسیر اصلی پیشروی می کند: مسیر غربی روسیه-آذربایجان-ایران-هند را پیوند می دهد. مسیر میانی یا ماوراء خزر، روسیه-ایران-هند را به هم متصل می کند. و مسیر شرقی ارتباط، روسیه – آسیای مرکزی – ایران – هند را برقرار می سازد.
مسیر شرقی دارای بندر بسیار استراتژیک چابهار در جنوب شرقی ایران، در استان ناآرام سیستان و بلوچستان است. این تنها بندر ایرانی با دسترسی مستقیم به اقیانوس هند است.
در سال 2016، ایران، هند و افغانستان که هنوز تحت اشغال دولت آمریکا قرار داشت ، قرارداد سه جانبه ای را امضا کردند که در آن چابهار به طرز معجزه آسایی از تحریم های یکجانبه «فشار حداکثری» آمریکا  مستثنی شد. این سنگ پایه تبدیل بندر چابهار به عنوان مقصد محصولات هندی برای ورود به افغانستان  شد که از آنجا و در ادامه مسیر به سمت آسیای میانه روان میگردید.
در ماه می 2022، روسیه، ایران و هند قرارداد کریدور شمال-جنوب را امضا کردند که در آن یک شبکه چندوجهی – کشتی، راه آهن، جاده –  در نظر گرفته شده است و از طریق سه محور ذکر شده قبلی ادامه می‌یابد: غربی، میانه یا ماوراء خزر، و شرقی.  بندر آستاراخان روسیه، در کنار دریای خزر، برای هر سه مورد حیاتی است. مسیر شرقی، مرکز و شرق روسیه را از طریق قزاقستان و ترکمنستان به بخش جنوبی ایران و همچنین هند و سرزمین های عربی در حاشیه جنوبی خلیج فارس متصل می کند. در حال حاضر بین روسیه و هند، ده ها قطار در مسیر زمینی از طریق ترکمنستان و ایران تردد دارند.
مشکل اینجاست که چنین بنظر می رسد دهلی نو به چند دلیل پیچیده چند سالی است ،  از این مسئله غافل بوده است. و همین امر باعث شده است تا تهران برای توسعه دو بندر استراتژیک در منطقه آزاد تجاری چابهار، بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری، توجه بیشتری به روسیه و چین معطوف دارد.

چین کار خود را می کند
چابهار یک مشکل دشوار است. ایران سرمایه گذاری زیادی کرده است تا آن را به یک مرکز غیر قابل اجتناب ترانزیت منطقه ای تبدیل کند. هند،  از همان ابتدا چابهار را  به عنوان برنامه ای کلیدی از استراتژی «گردن بند الماس» خود در تقابل با  «گردبند مروارید» چینی می دید که در پروژه یک کمربند و جاده آن رشته بندرهائی در سراسر اقیانوس هند بهم متصل می شوند.

چابهار همچنین نقش مقابل بندر گوادر پاکستان در دریای عرب پاکستان را ایفا می کند، جواهری در  تاج کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC).
از منظر تهران، آنچه نیاز است –تکمیل سریع شبکه ریلی شرق آن، ۶۲۸ کیلومتر ریل از چابهار تا زاهدان است. در بهترین حالت، این می تواند تا مارس 2024 به عنوان بخشی از محور راه آهن مشهد-سرخس که جنوب شرق ایران را به شمال شرق آن در مرز با ترکمنستان متصل می کند، به پایان برسد.
در حال حاضر، محموله کریدور شمال – جنوب از بندر بندرعباس ایران در تنگه هرمز – در فاصله 680 کیلومتری چابهار – به آسیای جنوبی می رود. بنابراین برای تمام اهداف، چابهار، ترانزیت از هند به افغانستان، آسیای مرکزی و جنوب روسیه را کوتاه تر، ارزان تر و سریع تر خواهد کرد.
اما یک بار دیگر، همه چیز متوقف شد زیرا هند به ترتیبات مالی مورد انتظار دست پیدا نکرد.  این  امر – به ویژه با توجه به سرمایه گذاری عظیم چین در گوادر- در نهایت باعث ایجاد نگرانی هائی در تهران شد. از همین رو جای تعجب نیست که ایران  مصرانه برای جذب چین به عنوان یک سرمایه گذار بزرگ  تلاش می کند و  این نگرش به بخشی از مشارکت استراتژیک در حال گسترش آن شده است. از همین رو ممکن است در نهایت  چابهار نیز علاوه بر نقش آفرینی در کریدور شمال-جنوب INSTC، جزئی از پروژه یک کمربند و جاده BRI چین شود.
روسیه به نوبه خود اکنون با بن بست در اوکراین، هیستری تحریم های بی امان غرب و محدودیت های تجاری شدید با اروپای شرقی مواجه است. همه اینها در حالی است که مسکو به طور مداوم تجارت خود را با دهلی نو گسترش می دهد. جای تعجب نیست که مسکو اکنون  توجه بسیار بیشتری به کریدور شمال-جنوب INSTC معطوف می دارد.  دسامبر گذشته، یک قرارداد کلیدی بین راه آهن روسیه و شرکت های ملی در قزاقستان، ترکمنستان و ایران منعقد شد و روس ها با تخفیف 20 درصدی برای کانتینرهای صادراتی و وارداتی که از مرز روسیه و قزاقستان عبور می کنند، موافقت کردند.
آنچه برای روسیه مهم می باشد این است که در صورت کارکرد سریع چابهار، هزینه حمل و نقل از هند 20 درصد کاهش می یابد. ایرانی‌ها این بازی را کاملاً درک کرده اند و برای جذب سرمایه‌گذاری روسیه، منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار را به شدت تبلیغ کردند.  و این به معامله رشت و آستارا ختم شد.
مشکل زنگزور
جاده ابریشم چین، به نوبه خود، در حال یک بازی موازی است. پکن شدیداً در مسیر ترانزیتی شرق به غرب  که به کریدور میانه نیز معروف است، سرمایه گذاری می کند. این کریدور جاده ابریشم از سین‌کیانگ به قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، و ترکمنستان و سپس از طریق دریای خزر به آذربایجان، گرجستان، ترکیه و سپس به اروپای شرقی می‌رود – در مجموع 700 کیلومتر، با حداکثر سفری  15 روزه.  
برای مبارزه با مشکلات احتمالی جدید در زنجیره تامین توسط غرب، تاکید پروژه یک کمربند و جاده یا همان جاده ابریشم  BRI ، بر روی راهروهای متعدد شرق به غرب است.  ترانزیت چین – آسیای مرکزی به اروپا با دور زدن روسیه و ایران یکی از بهترین گزینه هاست. کریدور یک کمربند و جاده BRI از طریق روسیه، به دلیل جنگ نیابتی ناتو در اوکراین، در حال حاضر مناسب نمی باشد. و چینی ها در حال حاضر برای دور زدن جاده ابریشم دریایی از طریق مالاکا، در حال آزمایش و بررسی همه گزینه ها هستند. ترکیه نیز به احتمال زیاد با انتخاب مجدد رجب طیب اردوغان رئیس جمهور دیرینه خود در این هفته،  نقش خود را بازی خواهد کرد.
راه‌آهن باکو – تفلیس – قارص که در سال 2018 افتتاح شد، یک عنصر کلیدی در طرح جامع آنکارا برای تثبیت خود به عنوان قطب اجتناب ناپذیر حمل‌ونقل کانتینری بین چین و اروپا بود. در حالیکه ترکیه برای توسعه بندر مرسین 3.8 میلیارد دلار و بندر ازمیر 1.2 میلیارد دلار سرمایه گذاری می کند، چین به موازات آن، در حال سرمایه گذاری در ساخت راه آهن از قارص به ادرنه در سمت اروپایی بسفر است. پکن انتظار دارد که تا سال 2034،  این کریدور عنصر مرکزی آن چیزی باشد که آن را«جاده ابریشم آهنین» می نامد.  
یک عامل کلیدی در رقابت های کریدور شمال- جنوب INSTC، کریدور موسوم به زنگزور – از آذربایجان به ترکیه از طریق ارمنستان است؛  این کریدور در واقع از امتیازات الیگارشی اتحادیه اروپا و بریتانیا است که در جریان آتش بس 2020 در قره باغ کوهستانی نمایان شد.

لندن باکو را به عنوان یک شریک ممتاز می بیند و مایل است شرایط را به ایروان دیکته کند: هرچه زودتر نوعی معاهده صلح را بپذیرید و از هرگونه قصد و نظری در مورد قره باغ صرف نظر کنید.
کریدور زنگزور مهمترین بازی ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی غرب خواهد بود که مراکز لجستیکی اتحادیه اروپا را با ماوراء قفقاز و آسیای مرکزی پیوند می دهد. اگر ارمنستان خیانت کند چه؟ به هر حال، ارمنستان یکی از اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) به رهبری روسیه است که غرب در حال حاضر مشتاق تضعیف آن است.
کمربندهای ایمنی خود را ببندید: یک بازی بزرگ جدید ژئواکونومیک با محوریت کریدور حمل و نقل بین المللی شمال-جنوب INTSC در شرف شروع است.

منبع:
https://thecradle.co/article-view/25155/the-inside-story-of-russia-iran-india-connectivity